T.C. kimlik numarasına yatan para sisteminin arka planı Değerli Kiha takipçileri, bu yazımızda “Adima yatan parayı e-devletten nasıl öğrenilir” ile ilgili sık sorulan soruları yanıtlıyoruz. Gün içinde bankacılık uygulamalarına girip çıkan biriyim. Sabah işe giderken metroda bile telefonumdan hesabımı kontrol ettiğim oluyor. Son zamanlarda sıkça karşıma çıkan bir konu var: TC kimlik numarasına yatan para ATM’den çekilir mi? İlk bakışta basit bir soru gibi duruyor ama işin içine girince aslında bankacılık sisteminin nasıl çalıştığını, paranın “kime” ve “nasıl” tanımlandığını daha iyi anlamak gerekiyor. Birine ödeme yapıldığında para her zaman doğrudan “elde tutulabilir” bir forma gelmiyor. Bazen bir banka hesabına, bazen…
Yorum BırakKısa Hikaye Köşesi Yazılar
Alüminyum Sınıfları Nelerdir? Varlığın Maddeyle, Bilginin Yapısıyla ve Etiğin Sessiz Gerilimiyle Bir Okuma Kiha ailesiyle birlikte bugün Alüminyum sınıfları nelerdir başlığını en temel noktalarından ele alıyoruz. Bir an düşünülse: bir köprü inşa edilirken kullanılan metal yalnızca teknik bir seçim midir, yoksa insanlığın bilgiyle kurduğu ilişkinin somutlaşmış hâli mi? Bir mühendis, bir filozof ve bir sanatçı aynı alüminyum levhaya baktığında aynı şeyi mi görür? Yoksa her biri, kendi epistemolojik çerçevesi içinde farklı bir “gerçeklik sınıfı” mı üretir? Bu sorular, ilk bakışta metalürjiye değil felsefeye ait görünür. Ancak alüminyum sınıfları denildiğinde yalnızca bir malzeme katalogu değil, aynı zamanda insanın maddeyi sınıflandırma biçimi,…
Yorum BırakStres ağrıları vücudun hangi bölgelerine vurur? Günlük hayatın içinde görünmeyen harita Ankara’da yaşıyorum. 25 yaşındayım ve ekonomi okumuş biri olarak günümün büyük kısmı veri, grafikler, tablolar ve “neden böyle oldu?” sorusuyla geçiyor. Ama işin ilginç tarafı şu: İnsan bazen veriyi ekranda değil, kendi bedeninde görüyor. Özellikle stres arttığında. Bunu ilk kez üniversiteden mezun olup işe başladığım dönemde fark ettim. Sabah Excel dosyalarıyla boğuşurken akşam eve döndüğümde başımın sağ tarafında hafif bir baskı, boynumda taş gibi bir sertlik olurdu. Başta “yanlış oturdum” diye geçiştirdim. Sonra bunun tekrar ettiğini fark ettim. Bir noktadan sonra şunu sormaya başladım: Stres ağrıları vücudun hangi bölgelerine…
Yorum BırakZihnin ölçülmesi, iradenin kaydı: vasiyetname için akıl sağlığı raporu nasıl okunmalı? Bir toplumda ölümden sonra bile sözün geçerli olması, aslında yaşayanların düzen kurma biçimidir. Miras, sadece mal paylaşımı değildir; iktidarın, aile yapısının ve devletin birey üzerindeki görünmez uzantısıdır. Bir noterde ya da hastane koridorunda beklerken, elinde dosya tutan birinin aklından şu geçebilir: “Ben gerçekten kendi irademle mi karar veriyorum, yoksa devletin ve kurumların çizdiği sınırlar içinde mi hareket ediyorum?” Vasiyetname düzenlemek için istenen akıl sağlığı raporu tam da bu sınırın üzerinde durur. Bir yandan bireyin özgür iradesini korumaya çalışır, diğer yandan o iradeyi ölçülebilir bir “uygunluk kriterine” indirger. Burada mesele…
Yorum BırakSevgili Kiha takipçileri, bugünkü yazımızda “Bumm küret nedir ve ne için kullanılır” konusuna odaklanıyoruz. Bumm Küret Nedir ve Ne İçin Kullanılır? (İlk Duyduğumda Ben de “Bu Ne Şimdi?” Dedim) Bazı kelimeler vardır, ilk duyduğunda beynin kısa bir “loading…” verir. “Bumm küret nedir ve ne için kullanılır?” tam olarak benim için o kategoriye giriyor. İlk kez kulağıma çalındığında İzmir’de bir kafede oturuyordum. Garson çayı getirirken ben de telefonda bir şeyler okuyorum, bir yandan da hayatımı sorguluyorum klasik 25 yaş modu. Bir anda iç ses: “Bumm küret… bu ne? Minecraft itemi mi? Yoksa eski bir rock grubu mu?” Sonra işin gerçeğini öğrenince…
Yorum BırakBedende Akan Kültür: Alyuvar ve Hemoglobinin Antropolojik Hikâyesi İnsan bedeni, yalnızca biyolojik bir yapı değil; anlamların, ritüellerin ve kültürel temsillerin birbirine karıştığı bir sahadır. Farklı coğrafyalarda insanlar, kanı yalnızca bir sıvı olarak değil, yaşamın özü, soyun taşıyıcısı ve kimi zaman kutsal bir bağ olarak görmüştür. Bu nedenle “Alyuvar ve hemoglobin aynı şey mi?” sorusu, yalnızca biyokimyanın değil, kültürlerin dünyayı nasıl anlamlandırdığına dair derin bir antropolojik kapı açar. Kültürlerin çeşitliliğini keşfetmeye hevesli bir bakış açısından, bedenin en küçük parçaları bile büyük hikâyeler anlatır. Bir köyde kan, ataların ruhunu taşırken; başka bir toplumda modern laboratuvarların soğuk cam tüplerinde ölçülen bir veriye dönüşür.…
Yorum BırakFelsefi Karamsarlık Nedir? İzmir’den Bakınca Fazla Ciddiye Alınan Bir Ruh Hali mi, Yoksa Gerçeğin Kendisi mi? Kiha okurlarına özel bu yazımızda “Felsefi karamsarlık nedir” konusunu derinlemesine inceliyoruz. Açık konuşayım: felsefi karamsarlık fikrine tamamen karşı değilim ama ona fazla “derinlik” atfedilmesini de biraz abartılı buluyorum. İzmir gibi güneşi bol, insanı bol, sohbeti bol bir şehirde yaşayıp da sürekli “hayat aslında acıdan ibaret” moduna giren insanları gördükçe içimden şu soru geçiyor: Gerçekten evren bu kadar karanlık mı, yoksa biz biraz dramatikleşmeyi mi seviyoruz? Felsefi karamsarlık, en basit haliyle hayatın özünde acı, eksiklik ve tatminsizlik olduğunu savunan bir düşünce çizgisi. Ama işin ilginç…
Yorum BırakKiha’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda Darptan şikayetçi olunmazsa ne olur konusunu sade ve net bir dille anlatıyoruz. Darptan Şikayetçi Olunmazsa Ne Olur? Psikolojik Bir Mercekten Derin İnceleme İnsan davranışlarını anlamaya çalışırken en çok dikkatimi çeken şey, olayların dışarıdan görünen kısmı ile içeride yaşananların çoğu zaman birbirinden tamamen farklı olması. Özellikle şiddet gibi deneyimlerde, dışarıdan “neden şikayet edilmedi?” diye sorulan bir durumun içinde, aslında oldukça karmaşık bilişsel süreçler, duygusal kilitlenmeler ve sosyal baskılar gizlenebiliyor. Darptan şikayetçi olunmaması meselesi de tam olarak böyle bir alan. Dışarıdan bakıldığında basit bir karar gibi görünen bu durum, insan zihninin tehdit algısı, hafıza işleme biçimi ve…
Yorum BırakKapadokya Balon Gezisi Kaç Saat Sürüyor? Gökyüzüne Bakıp “Ben Nereye Geldim?” Diyen Bir İzmirlinin Notları İzmir’de sabahları en büyük maceram genelde kahvemi alıp Karşıyaka sahilinde “bugün ne yapacağım ben ya” diye düşünmekten ibaret. O yüzden Kapadokya fikri ortaya atıldığında içimde iki kişi tartışmaya başladı: biri “uçan balona biniyoruz, resmen film sahnesi” diyor, diğeri ise “abi sen yükseklikten merdiven çıkarken bile dramatikleşiyorsun, emin misin?” diyordu. Ama insan merak ediyor. Hele bir de konu “Kapadokya balon gezisi kaç saat sürüyor?” olunca, mesele sadece süre değil; biraz da “ben bu romantik ve hafif tehlikeli deneyimin neresindeyim?” sorusu oluyor. Sabah 04.30: İnsan mıyım, yoksa…
Yorum Bırak82 Derece Hangi Açıdır? Algı, Zihin ve İnsan Davranışına Açılan Bir Kapı İnsan zihninin sayılarla, şekillerle ve özellikle de geometrik kavramlarla kurduğu ilişki her zaman düşündürücü olmuştur. 82 derece gibi ilk bakışta basit görünen bir açı bile, aslında algının nasıl çalıştığını, zihnin bilgiyi nasıl yapılandırdığını ve hatta duyguların bu süreçlere nasıl sızdığını anlamak için güçlü bir metafor sunar. Benim ilgimi çeken şey, insanların soyut bir kavramı yalnızca “tanım” olarak değil, aynı zamanda “deneyim” olarak nasıl yaşadığıdır. Bir açıyı görmekle onu zihinde temsil etmek arasında ciddi bir fark vardır. 82 derece gibi bir ölçü, matematiksel olarak net görünse de, insan zihninde…
Yorum Bırak